Οι αίθουσες
Μάτσιγια και σεντό: οι αίθουσες συναυλιών
Για ποιον σκοπό χτίστηκαν μια μάτσιγια — αρχοντικό της πόλης — και ένα σεντό — δημόσιο λουτρό — στο Κιότο, και γιατί το καθένα αποτελεί εξαιρετικό χώρο για κότο και σαμισέν.
Κρατήστε τη θέση σας στη συναυλία ↗Δύο κτίρια, δύο ήχοι
Οι δύο επιλογές συναυλιών πραγματοποιούνται σε δύο είδη συνηθισμένων ιαπωνικών κτιρίων αντί σε ένα θέατρο. Το ένα είναι ένα παραδοσιακό ξύλινο αρχοντικό τύπου machiya, η μορφή σπιτιού-καταστήματος που χαρακτηρίζει το κέντρο του Κιότο. Το άλλο είναι ένα sentō, ένα δημόσιο λουτρό γειτονιάς. Κάθε κτίριο φτιάχτηκε για κάτι άλλο εκτός από μουσική, και το καθένα φιλοξενεί τώρα ένα κοινό αρκετά μικρό ώστε να ακούει μία και μόνη χορδή.
Τι είναι το machiya
Τα machiya είναι παραδοσιακά ξύλινα αρχοντικά που συναντώνται σε όλη την Ιαπωνία και έχουν το χαρακτηριστικό τους τύπο στο Κιότο. Πρωτοεμφανίστηκαν ήδη από την περίοδο Heian και συνέχισαν να εξελίσσονται μέχρι την περίοδο Meiji, στεγάζοντας αστούς εμπόρους και τεχνίτες. Το συνηθισμένο machiya του Κιότο είναι μακρόστενο και στενό, με μικρή πρόσοψη, βαθιά κάτοψη, χωμάτινους τοίχους, κεραμοσκεπή και συχνά ένα μικρό εσωτερικό κήπο. Τα δωμάτια πίσω από το κατάστημα έχουν υπερυψωμένο ξύλινο δάπεδο και είναι στρωμένα με tatami.
Ένα σπίτι που αλλάζει σχήμα
Οι συρόμενες πόρτες σε ένα machiya, τα fusuma και τα shōji, μπορούν να ανοίξουν, να κλείσουν ή να αφαιρεθούν για να αλλάξει ο αριθμός, το μέγεθος και το σχήμα των δωματίων. Το μεγαλύτερο δωμάτιο, το zashiki, βλέπει στον κήπο και κάποτε χρησίμευε και ως αίθουσα υποδοχής για ξεχωριστούς επισκέπτες. Αυτή η ευελιξία ταιριάζει σε ένα σπίτι που έχει γίνει μικρή αίθουσα συναυλιών, όπου μια χούφτα ακροατών κάθονται αρκετά κοντά ώστε να βλέπουν τα χέρια του μουσικού.
Το κλίμα του Κιότο σε εσωτερικό χώρο
Το Κιότο έχει κρύους χειμώνες και ζεστά, υγρά καλοκαίρια, και το machiya σχεδιάστηκε και για τα δύο. Στρώσεις συρόμενων πορτών μπορούσαν να προστεθούν για να κρατήσουν τη ζέστη μέσα ή να αφαιρεθούν για να περάσει ο αέρας, ενώ το καλοκαίρι κρεμούσαν πλεκτές ψάθες από μπαμπού που άφηναν τον αέρα να περνά αλλά εμπόδιζαν τον ήλιο. Οι εσωτερικοί κήποι έφερναν φως και αέρα στο κέντρο του σπιτιού. Μια συναυλία σε ένα τέτοιο κτίριο διαμορφώνεται από αυτή την ιστορία των εποχών.
Τι είναι το sentō
Το σεντό είναι ένα ιαπωνικό δημόσιο λουτρό όπου οι πελάτες πληρώνουν για την είσοδο. Τα παραδοσιακά σεντό είχαν ένα διαχωριστικό που χώριζε τα φύλα μέσα σε μια μεγάλη αίθουσα και ένα μόνο μεγάλο λουτρό, ενώ η είσοδος συχνά έμοιαζε με ναό, με μια κουρτίνα, το noren, σημαδεμένη με τον χαρακτήρα για το ζεστό νερό. Από το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα ο αριθμός τους έχει μειωθεί, καθώς όλο και περισσότερα ιαπωνικά σπίτια διαθέτουν πλέον το δικό τους μπάνιο.
Πλακίδιο, ύψος και ηχώ
Ο χώρος λουτρών ενός sentō είναι συνήθως επενδεδυμένος με πλακίδια, με ψηλά ταβάνια και μεγάλα παράθυρα. Αυτές οι σκληρές πλακιδωτές επιφάνειες είναι που χαρίζουν σε ένα πρώην λουτρό τη μακρά, φυσική αντήχησή του. Ο διοργανωτής περιγράφει την αίθουσα του λουτρού ως έναν χώρο όπου οι πλακιδωτοί τοίχοι παράγουν έναν δραματικό, περιβάλλοντα ήχο, που ταιριάζει σε ένα ντουέτο koto. Ακούς κάθε νότα να ηχεί και να σβήνει, ένα αποτέλεσμα εντελώς διαφορετικό από την ξηρή εγγύτητα της αστικής κατοικίας.
Γιατί η αντίθεση λειτουργεί
Η αρχοντική κατοικία προσφέρει οικειότητα: λίγοι άνθρωποι, ένα ξύλινο δωμάτιο και ένας σολίστ του οποίου μπορείτε να παρακολουθήσετε κάθε κίνηση των δαχτύλων. Το λουτρό προσφέρει αντήχηση: μεγαλύτερο κοινό, ένα ντουέτο και ήχο που ταξιδεύει. Το ίδιο κότο ακούγεται διαφορετικά σε κάθε χώρο, κι αυτός είναι ο λόγος να επιλέξετε την αίθουσα συνειδητά και όχι στην τύχη. Για μια πρώτη επίσκεψη, η αρχοντική κατοικία είναι πιο διαφωτιστική· για μια επιστροφή, το λουτρό προσφέρει αλλαγή χρώματος.
Διαβάζοντας την πρόσοψη μιας ματσίγια
Η πρόσοψη μιας machiya διαθέτει ξύλινα πλέγματα που ονομάζονται kōshi, και το στυλ του πλέγματος κάποτε υποδείκνυε τον τύπο του καταστήματος στο εσωτερικό: καταστήματα κλωστών, πωλητές ρυζιού, οίκοι geisha και ποτοπωλεία είχαν το καθένα το δικό του. Τα ίδια σπίτια συμμετείχαν επίσης στο Gion Matsuri, όταν οι οικογένειες εξέθεταν τους θησαυρούς τους, τις πτυσσόμενες οθόνες και τα κειμήλιά τους στα μπροστινά δωμάτια και τα σπίτια φιλοξενούσαν θεατές κατά μήκος της διαδρομής της παρέλασης. Καθώς περπατάτε προς μια συναυλία σε αρχοντικό, παρατηρήστε τα πλέγματα και την στενή πρόσοψη στην πορεία σας.
Σεβόμενοι τα κτίρια
Αντιμετωπίστε κάθε δωμάτιο σαν να ήταν το σπίτι σας: βγάλτε τα παπούτσια σας στην είσοδο, φορέστε κάλτσες, μιλάτε χαμηλόφωνα και ακολουθήστε τις οδηγίες του προσωπικού. Στο λουτρό δεν επιτρέπεται το μπάνιο, και οι εγκαταστάσεις λουτρού δεν αποτελούν μέρος της επίσκεψης. Χειριστείτε τα μαξιλάρια και τις καρέκλες με προσοχή και αφήστε το δωμάτιο όπως το βρήκατε.
Πηγές